Aanbieders onderkennen belang van NOM-monitoring standaard

Nieuwsbericht |
TKI Urban Energy
|
stroomversnelling 28 sep 2017

Bijna 70 deelnemers waren op 28 september te gast bij ANNE in Utrecht tijdens het Monitoring Match Making evenement. Er waren aanbieders van sensoren, databases, applicaties en portals. De onderdelen die samen een nul-op-de-meterproject monitoren. Maar er is juist behoefte aan een integraal monitoring-systeem, dat deze losse onderdelen verenigt. Een systeem dat als één aanbod in de markt wordt gezet. Sommige aanbieders hebben zo’n integraal systeem inmiddels zelf ontwikkeld. Anderen gingen tijdens de Monitoring Match Making dag op zoek naar potentiële partners.

Alle benodigde expertise was gedurende één middag verenigd op één plek. Er werd open en kritisch gediscussieerd over de voorstellen van de Taskforce Monitoring van Stroomversnelling, en hoewel er meningsverschillen zijn over de beste aanpak is er ook consensus: we moeten zo snel mogelijk naar een standaard voor NOM-monitoring. Want het monitoren van nul-op-de-meter woningen is op dit moment nog een hele klus, zo blijkt uit het paneldebat met diverse stakeholders die praktijkervaring hebben met de uitvoering van de Energieprestatievergoeding (EPV).
Wietse de Vries van Dijkstra Draisma, beslist een innovatieve bouwpartij, vertelt over zijn monitoring ‘knutselproject’. Bij gebrek aan geschikte integrale monitoring proposities is hij noodgedwongen zelf aan de slag gegaan. Wichert de Lange van woningcorporatie Portaal geeft aan dat ook de administratieve verwerking van data nog erg lastig kan zijn, omdat er momenteel met sterk uiteenlopende systemen wordt gewerkt. Daardoor zitten Portaal-medewerkers nu nog te puzzelen met data uit allerlei verschillende Excel sheets. Dat klinkt niet echt 2017. Maar er is niet alleen een gebrek aan integrale oplossingen en heldere standaarden; ook het meetproces is nog niet goed uitontwikkeld. “Er zijn regelmatig problemen met de kwaliteit van sensoren, validering van data en ontbrekende data. We zijn wat bescheidener geworden, we vinden dit zelf ook vrij lastig” zegt Wouter Borsboom van TNO. En Frederik Sinke van SamenGroen, de organisatie die verantwoordelijk is voor de rekenmethodiek achter de EnergiePrestatieGarantie (EPG) van SWK en Bouwgarant, ondervindt net als Portaal flink wat hinder van een bonte verzameling aan data.

Snel naar NOM Keur op Component

Maarten Hommelberg (Stroomversnelling) schetst in het kort de ambities van de Taskforce Monitoring: “Het is de bedoeling om zo snel mogelijk met geïnteresseerde partijen aan tafel te gaan. Liefst al tijdens de volgende bijeenkomst van de Taskforce op 12 oktober aanstaande.” Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan een NOM Keurmerk voor monitoringsystemen. “De Taskforce wil eind 2017 de eerste versie van een zogenaamd ‘NOM Keur op Component’ gereed hebben. Met behulp van dit keurmerk kunnen toeleveranciers laten zien dat ze een kwalitatief goed product aanbieden dat geschikt is voor het monitoren van NOM-woningen.” Maarten Hommelberg belooft de zaal dat alle oplossingen die gereed zijn voor februari 2018 gepresenteerd zullen worden tijdens Energy Up 2018, het grootschalige congres van Stroomversnelling dat in de eerste helft van februari zal plaatsvinden. “Wij zorgen voor een volle zaal, en we brengen jullie aanbod onder de aandacht van de woningcorporaties én NOM-aanbieders. Stroomversnelling is immers een marktaanjager.”

Aandacht voor security

TKI Urban Energy is sinds juli 2016 partner van Stroomversnelling en nauw betrokken bij deze bijeenkomst vanwege het gedeelde belang van eenduidige monitoring van energieprestaties. Programmadirecteur Yvonne Boerakker onderschrijft het belang hierbij van eenduidige monitoring. En ze benadrukt dat er nooit genoeg aandacht kan zijn voor cyber security bij de ontwikkeling van monitoring-systemen. Boerakker wijst erop dat volgens het CBS de energiesector het favoriete doelwit is van hackers. Maar liefst 29% van de bedrijven in de energiesector met meer dan tien werknemers is in 2016 getroffen door een cyberaanval van buitenaf. De financiële sector volgt op de tweede plaats met 28%. Een aanval van hackers leidt vaak tot vernietiging of corruptie van data.

Een ander voorbeeld: de stroomvoorziening in Europa loopt gevaar door een beveiligingslek in zonnepanelen. De omvormers kunnen gehackt worden, en dat kan grote gevolgen hebben. Willem Westerhof van beveiligingsbedrijf ITsec zei hierover in het NOS Radio 1 Journaal. "Soms kun je er meteen bij via internet. Soms moet je eerst op het lokale netwerk terechtkomen - via een koelkast of een mobiele telefoon - en dan kun je er alsnog bij." Eenmaal in het systeem kunnen hackers de omvormers op afstand uitzetten. Als dat bij grote aantallen zonnepanelen tegelijk gebeurt, kan het net in onbalans raken. De stroom kan dan in een enorm groot gebied uitvallen.

Met het oog op deze forse risico’s pleit Yvonne Boerakker daarom voor een gedegen risico-analyse in de vorm van ‘security by design’. TKI Urban Energy heeft een handreiking laten opstellen voor smart energy experts die een aanpak biedt om in 7 stappen een risicoanalyse uit te voeren en passende maatregelen te definiëren. Kijkend naar de aandacht voor security in de specificaties van de Taskforce geeft Boerakker toe dat ze “heel tevreden” is over de aanpak tot nu toe. “Als we maar niet uit het oog verliezen dat cyber security nooit af is, en de risicoanalyse periodiek herhaald dient te worden.” Verder zegt ze toe dat TKI Urban Energy graag een bijeenkomst over dit onderwerp faciliteert als daar behoefte aan is.

Expertise in beeld

De deelnemers worden uitgenodigd om op een groot doek aan te geven waar hun expertise ligt. Na een kwartier ontstaat er zo een compleet overzicht van de aanwezige kennis en kunde. Het is opvallend dat er al negen partijen zijn die een totaalproduct kunnen leveren, en dat er geen hiaten zijn. Alle benodigde expertise is aanwezig.

Vervolgens wordt de zaal in vier groepen verdeeld. Iedere groep krijgt de opdracht mee om een ‘aanvalsplan’ te bedenken voor de ontwikkeling van een integraal NOM monitoring monitoringssysteem. De discussies blijken allemaal hun eigen dynamiek te hebben, maar er is ook consensus: een integraal systeem zoals gewenst door NOM-aanbieders én woningcorporaties, en voorgesteld door Taskforce Monitoring, moet er zo snel mogelijk komen. Enkele vragen en struikelblokken die regelmatig terugkeren in de discussies zijn:

  • Het kipei probleem van ontwikkelkosten en het ontwikkelen voor kleine aantallen woningen;
  • Kosten voor monitoring worden door aanbieders én woningcorporaties vaak nog gezien als extra’s bovenop de normale begroting;
  • Waar heeft de bouwer of woningcorporatie precies behoefte aan en waar ligt de belemmering? Zijn de huidige oplossingen niet goed genoeg?
  • Is een consortiumvorm echt nodig?
  • Wel of niet gebruik maken van de API zoals voorgesteld door de Taskforce Monitoring;
  • Zo ja, wie wordt er dan eigenaar van de API;
  • Denk niet in termen van een centrale database maar in onafhankelijke netwerken;
  • Is het mogelijk om er een open source project van te maken?
  • Ook nadenken over het in de markt zetten van een monitoringsysteem op Europese schaal, niet alleen op Nederlandse schaal.

Zoals vaker gebeurt tijdens bijeenkomsten met koplopers, wordt er opbouwend kritisch meegedacht met de oplossing die Stroomversnelling presenteert. De afsluiting van de middag is optimistisch. Er zijn nuttige contacten gelegd, openhartige discussies gevoerd, en concrete plannen gesmeed. Er is volop bereidheid tot samenwerking. Wordt vervolgd dus, in een traject dat loopt gedurende de komende maanden (aanmelden via de website van stroomversnelling). En er komt ook een vervolg tijdens Energy Up 2018 in februari, want diverse partijen hebben al toegezegd dat ze hun integrale monitoring oplossingen daar zullen tonen.