Denkers en doeners samenbrengen in het Joint Research Center Zeeland

Nieuwsbericht |
TKI Wind op Zee
|
JRCZ

In het hart van Middelburg en de Zeeuwse delta prijkt het gloednieuwe Joint Research Center Zeeland (JRCZ). Op donderdag 15 december 2022 werd het gemeenschappelijke onderzoekslaboratorium van het Zeeuwse mbo, hbo en wo officieel geopend na een bouwperiode van meer dan twee jaar. De combinatie van verschillende onderwijssoorten en de praktijk binnen een lab is in deze omvang uniek in de wereld. Barbara Oomen is bestuursvoorzitter van HZ University of Applied Sciences en woont en werkt 15 jaar in de provincie. Leo Blok startte als docent engineering bij de HZ en is sinds begin 2022 de kersverse manager van het JRCZ. Zij vertellen over het onderwijsconcept, de mogelijkheden binnen het lab en de voordelen voor studenten en bedrijven.

Vraagstukken van deze tijd

Vanaf het tweede semester van het academische jaar gaan studenten van de lokale onderwijsinstellingen Scalda, HZ/UAS en het University College Roosevelt (UCR) aan de slag met vraagstukken rondom water, energie, voedsel en biobased materialen. Specifieke vragen uit de praktijk die relevant zijn voor het deltagebied in Zeeland. Het onderwijsconcept van het JRCZ maakt het mogelijk om studenten, onderzoekers, bedrijven en overheid samen te brengen binnen een state-of-the-art omgeving met de nieuwste apparatuur en technologie.

“Ik ben ervan overtuigd dat een dergelijk onderwijsconcept een rijke voedingsbodem heeft in deze provincie."

Leo spreekt over de drie o’s: onderwijs, overheid en ondernemers. Het is inmiddels zes jaar geleden dat de Vlissinger werd aangesteld als docent engineering bij de HZ. Twee jaar in zijn rol werd hij gevraagd voor de projectgroep rondom het JRCZ. Toen nog een idee dat steeds concreter werd: “Ik ben een echte creator en altijd op zoek naar verbinding. Vanuit het docentschap kreeg ik de mogelijkheid om het concept mee te ontwikkelen vanuit engineering en mijn technische achtergrond.” Barbara is sinds 1 juni 2022 bestuursvoorzitter en haar ervaring komt uit het onderwijs en wetenschappelijk onderzoek: “Ik ben ervan overtuigd dat een dergelijk onderwijsconcept een rijke voedingsbodem heeft in deze provincie. Het is een omgeving waar innovatie voorop staat en waar de thema’s water, energie en voedsel tot hun recht komen. Binnen een inspirerende en innovatieve werkomgeving die vol staat met hoge kwaliteit onderzoeksapparatuur en practicumruimtes worden hedendaagse vraagstukken onderzocht. Het JRCZ moet ervoor zorgen dat bètatalent zich aangetrokken voelt tot ons unieke stukje Zeeland. Om samen met kennisinstellingen en het bedrijfsleven antwoord te geven op vraagstukken van deze tijd.”

Ontwikkeling onderzoekscentrum

Voor de economische en sociale ontwikkeling van Zeeland is een goede kennisinfrastructuur nodig. Waar voorheen nog veel jongeren vertrokken uit de provincie richting de Randstad, moet het JRCZ ervoor zorgen dat het onderwijs en onderzoek in onze omgeving een vlucht neemt. Diverse rapporten hebben de aandacht getrokken van invloedrijke partijen. In 2016 werd het rapport ‘Zeeland in Stroomversnelling’ uitgebracht, geschreven door de Commissie Structuurversterking en werkgelegenheid Zeeland. Met als doel om een onafhankelijk onderzoek te doen naar mogelijkheden om de economische structuur en werkgelegenheid in Zeeland te versterken. Naast de ambitie om een hoogwaardig onderzoekscentrum te openen kwam ook budget vrij voor de plannen. Het Rijk besloot te investeren in het onderzoekscentrum nadat oud-premier Jan-Peter Balkenende stelde dat het onderwijs beter afgestemd moest worden op de wensen van het bedrijfsleven. Barbara zegt hierover: “Over de tijd is het idee van een onderzoekscentrum ontwikkeld door verschillende mensen. Toen het budget vrijkwam, konden we onze ambitie kracht bijzetten en daadwerkelijk investeren in de economie van Zeeland. Op onze manier en met de thema’s die bij de provincie passen. Een onderzoekscentrum als JRCZ zou ook niet van de grond komen in de Randstad. De kleinschaligheid van Zeeland en de innovatiekracht zorgen samen voor een broedplaats waar onderzoek en onderwijs mogelijk zijn. De combinatie van theorie en praktijk maakt dat we op korte termijn oplossingen kunnen lanceren die bijdragen aan de verduurzaming van de energiesector. Leo vult aan: “Als Zeeland zijn we toch een beetje op onszelf aangewezen. We zijn klein ten opzichte van de Brabantse industrie en de Randstad. Daarom kiezen we ervoor om een nieuwe hotspot te creëren met het JRCZ. Vanaf deze locatie kunnen we niet alleen iets goeds betekenen, maar ook iets algemeens. Wat wij hier onderzoeken en ontwikkelen heeft impact op grote, hedendaagse vraagstukken.”

Klaarstomen voor het bedrijfsleven

De krappe arbeidsmarkt krijgt ook een impuls door het vernieuwende concept van het JRCZ. Barbara: “Onze missie is bijdragen aan een betere wereld. In de praktijk doen we dat door onder meer bètatalent volwaardig te ondersteunen met een gloednieuw onderzoekscentrum. Daarnaast maken we de verbinding met de praktijk en worden studenten gekoppeld aan ons partnernetwerk. Hierdoor ontstaan vaak de eerste kansen op de arbeidsmarkt. Zoals een eerste baan, het starten van een start-up en algehele praktijkervaring bij relevante partijen. Studenten trekken samen op met het bedrijfsleven en doen technische vaardigheden op die onmisbaar zijn in de toekomst van de energiesector. Hierdoor komen vaak verrassende en bruikbare resultaten tot stand en creatieve oplossingsrichtingen die vanuit de studenten worden voorgesteld.”

“Onze missie is bijdragen aan een betere wereld. In de praktijk doen we dat door onder meer bètatalent volwaardig te ondersteunen met een gloednieuw onderzoekscentrum."

Het JRCZ en de thema’s water, energie, voedsel en de biobased economie passen bij het DNA van Zeeland en de tijd waarin we leven. Het concept spreekt jongeren aan en zij zien in dat de onderwerpen ertoe doen. Leo: “Niet voor niets komen studenten uit het buitenland studeren. Met de opening van het JRCZ gaan die aantallen nog meer omhoog. Met de expertise die daarbij vrijkomt, richten we ons op het versterken en innoveren van de Zeeuwse economie. Studenten die voorheen liever de Randstad opzochten voor een baan of specifiek onderwijs, kunnen nu in de eigen provincie terecht. Door de inspirerende omgeving van het pand in combinatie met interessante projecten en onderzoeken willen we de studenten laten zien dat in Zeeland ook veel complexe vraagstukken zijn die om een oplossing vragen. Hiermee willen we laten zien en laten ervaren dat het voor studenten aantrekkelijk is om zich in Zeeland te vestigen.”

Vergroten kennisinfrastructuur Zeeland

Wind op zee is een belangrijk onderdeel van de huidige energietransitie en tevens een minor bij HZ. Barbara vertelt: “We zijn betrokken bij onderhoudsprojecten op zee en zijn niet onbekend met de vraagstukken rondom wind op zee. Bij het JRCZ is energie één van de thema’s waar alle betrokken partijen mee bezig zijn. Zeeland wordt daardoor wellicht dé provincie op het gebied van windenergie. Onze activiteiten en het netwerk van het JRCZ waaieren uit over heel Zeeland en daarbuiten. Zodoende kan iedereen die zich wil profileren in de energiesector zich aansluiten bij ons onderzoekscentrum. De huidige onderzoeken bij de verschillende onderwijsinstellingen brengen interessante kansen aan het licht. Zo wordt er onderzocht of we plastic van algen kunnen maken, hoe we water besparen bij bierbrouwen en of schimmels een vorm van isolatie kunnen vormen in de bouw.” Dat er al mooie dingen in het Zeeuwse gebeuren beaamt Leo ook: “Als docent-onderzoek ben ik betrokken geweest bij het AIRTuB project, dat staat voor Automatische Inspectie & Reparatie van TurbineBladen. De HZ, Scalda, de TU Delft en het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum hebben samen een robot ontwikkeld die kan voorzien in een volledig geautomatiseerde en autonome inspectie van windturbinebladen. Degradatie van de bladen heeft onder andere een negatieve invloed op de energieopbrengst. Daarnaast heeft een onderzoeksgroep bijvoorbeeld eetbaar plastic ontwikkeld. Deze folie die bijvoorbeeld om een appel zit, is eetbaar en houdt het fruit vers. Een duurzaam alternatief van het milieuonvriendelijke plastic dat nu om veel groente en fruit zit. Het draait allemaal om maatschappelijke vraagstukken die een impact hebben op de leefbaarheid. Het JRCZ brengt iedereen samen op één plek.”

Makerspaces voor onderzoek

Op elke verdieping van het pand zijn ruimtes ingericht waar studenten, docenten en onderzoekers samenkomen, de zogeheten makerspaces. Hier inspireren en helpen ze elkaar bij het oplossen van vraagstukken. Leo: “Deze manier van werken brengt meteen de combinatie van praktische en theoretische scholing aan het licht. We hebben denkers en doeners nodig om tot oplossingen te komen. Naast het zo goed mogelijk bedenken van deze oplossingen, willen we zo slim mogelijk produceren en prototypes ontwerpen. In de makerspaces wordt de drive van denkers en doeners zichtbaar. Onderwijssoorten samenbrengen is een bewust doel van de mensen achter het JRCZ. We kunnen complexe vraagstukken benaderen vanuit verschillende hoeken. Al eerder heb ik de samenwerking tussen Scalda en HZ nieuw leven ingeblazen en deze kruisbestuiving brengt mooie inzichten. Bij het JRCZ gaan we nog een stapje verder en komt het mbo, hbo en wo samen. Op één centrale plek middenin Middelburg, in de Zuidwestelijke Delta.

"In de makerspaces wordt de drive van denkers en doeners zichtbaar. We kunnen complexe vraagstukken benaderen vanuit verschillende hoeken."

Wij zien Zeeland daarom als een proeftuin voor vernieuwende duurzame energie en waterveiligheidsconcepten. We hebben de expertise in huis om offshorebedrijven te faciliteren en samenwerkingen te starten. Barbara vult aan: “Samen wordt gewerkt aan de formule van de toekomst van niet alleen Zeeland, maar ook de wereld daarbuiten. We dragen bij aan de grote opgave waar we als mensheid voor staan. De energiesector is continu in ontwikkeling en met onder meer big data en biobased materialen maken we het verschil. De high tech laboratoria voor engineering, chemie, ecologie en een datalab zijn uitgerust met de modernste apparatuur. Daardoor is het JRCZ niet alleen aantrekkelijk voor internationale studenten, maar ook voor de partners waar we mee samenwerken.”

Groeiend netwerk

Partijen die interesse hebben in een samenwerking of die gebruik willen maken van de laboratoria en onderzoeksruimten, kunnen contact opnemen met het JRCZ. HZ University of Applied Sciences doet dat al via HZ Nexus: de schakel tussen de buitenwereld en het onderwijs en onderzoek. Leo heeft zelf ook contact met geïnteresseerde partijen: “We kijken samen hoe het vraagstuk past binnen de thema’s en de combinatie onderwijs en onderzoek. Daarin is kwaliteitsbewaking een belangrijk onderdeel. We krijgen nu al aanvragen voor het gebruik van onze high tech labs. Uit de onderzoeken komen bijzondere initiatieven voort die studenten een boost geven op de arbeidsmarkt. Regelmatig komt het voor dat ze zelf of met behulp van ons netwerk start-ups beginnen. Daarnaast komt het voor dat onze partnerbedrijven de studenten een eerste baan aanbieden. Zo trekken we niet alleen bètatalent naar Zeeland, maar behouden we ze ook in de regio.”