Aanjaagteam verduurzaming (koop)woningen

VVK

Het aanjaagteam versnelling verduurzaming (koop)woningen is tot stand gekomen om met bedrijven en initiatieven aan de slag te gaan om de toekomstige aanpak, waarin de gebouwde omgeving in contingenten wordt verduurzaamd, nu al in de praktijk vorm te geven. Op deze manier worden leerervaringen opgedaan én komen staan de partijen klaar voor verdere opschaling.

Dit doet het team op twee manieren: via een ‘community of practice’ waarin de relevante partijen ervaringen uitwisselen en gezamenlijk knelpunten oplossen én via ‘kickstart projecten’ waarin lokaal nieuwe vormen van samenwerking tussen bedrijven, overheden en gebouweigenaren worden uitgeprobeerd.

In het najaar van 2021 zijn twee verkenners aangesteld door de regietafel van het Klimaatakkoord gebouwde omgeving om een uitvoeringsprogramma vorm te geven. Het resultaat van deze verkenning is hier te vinden. Een kwartiermaker, aangesteld door het ministerie van BZK, zal in de komende periode een uitvoeringsprogramma in de praktijk vormgeven. Onderdeel van dit uitvoeringsprogramma is een aanjaagteam met het mandaat om in samenwerking met marktpartijen, overheden, kennisinstellingen en regionale initiatieven te doen wat nodig is om de verduurzaming van particuliere koopwoningen te versnellen.

Community of Practice (CoP)

De CoP is georganiseerd aan de hand van verschillende ontwikkeltafels, rollen en partijen. In de kern bevinden zich praktijktafels, bestaande uit de kickstartprojecten contingentenaanpak, de ontwikkeling van standaarden voor ontzorgers en optimalisatie van ketensamenwerking. Deze tafels zijn relatief klein van omvang, worden gefaciliteerd en aangejaagd door het aanjaagteam, en vragen een flinke dosis betrokkenheid van de deelnemers. De schil om deze tafels heen betreft de gehele community. Hierin bevinden zich de ontzorgende (markt)partijen en initiatieven, evenals kennisinstellingen, brancheorganisaties en overheden. Een schematisch overzicht van de community ziet er dan als volgt uit:

Door de community op deze manier vorm te geven wordt focus aangebracht in de te ontwikkelen, te onderzoeken en uit te werken onderwerpen, waarbij de verbinding met andere kennisdragers wordt behouden. Daarnaast wordt de mogelijkheid geboden additionele ontwikkel-, of onderzoekstafels te starten (of bestaande door te laten evolueren), al naargelang de vraag en behoeftes vanuit de praktijk.

Kick-start projecten contingentenaanpak

Om in het klein te leren hoe de contingentenaanpak concreet kan worden is het aanjaagteam gestart met de volgende vier Kickstartprojecten:

  1. Gemeente Leeuwarden  (Leeuwarden Oost) – In Leeuwarden worden 1.610 woningen verduurzaamd door middel van een contingentenaanpak vanuit initiatief Volkshuisvestingsfonds (toegewezen 2021). Er zijn tien woningclusters gedefinieerd waarvoor een verduurzamingsaanbod moet worden ontwikkeld en toegepast.
  2. Energiedienstenbedrijf regio Gooi- en Vechtstreken – Het energiedienstenbedrijf heeft de doelstelling 4.000 woningen per jaar te verduurzamen. Ze hebben hiervoor al een aantal van PMC's (product-markt-combinaties) ontwikkeld en het doel van dit project is om tot opschaling te komen en nieuwe PMC’s te ontwikkelen.
  3. Energieloket AGEM (Achterhoek) - Een negental gemeenten in de Achterhoek werken samen aan de energietransitie. Dit is gestart met een energieloket en inmiddels ook aan de slag met de ontwikkeling van projecten. Het energieloket richt zich op nu op de ontwikkeling van de 'one-stop-shop'. Het project is gestart in kleine omvang van circa 80 woningen, maar uiteindelijk is er een potentie van circa 20.000 woningen. De contingentenaanpak zou een hulpmiddel zijn om deze opschalingsstap te kunnen maken.
  4. Slimme Stappen A16 (Regio Breda) – In vier gemeenten langs de A16 wordt op dit moment een samenwerking gestart naar een financierbaar verduurzamingsaanbod voor particulieren op basis van een aantal referentiewoningen. In totaal wordt beoogd op termijn 20.000 woningen aan te pakken.

De praktijktafel “Kickstartprojecten contingentenaanpak” kan dienen als een landingsplaats voor optimalisaties en ontwikkelingen vanuit de ontwikkeltafels uit de CoP. Omgekeerd zijn de ontwikkeltafels een klankbordgroep voor de kickstartprojecten.